دنیای آموزش ششم

معنی لغات و واژگان و کلمه های سخت و جدید درس عطار و جلال الدین محمد 

نسخه : جلد
روانه کرد : راهی کرد
بار سفر را ببندید : آماده سفر شوید
حسابی : به طور کاملهیجان انگیز : شورانگیز ، همراه با هیجان
بلخ : از شهرهای خراسان قدیم و الان در افغانستان قرار دارد.

زادگاه : محل تولد، میهن، وطن
دلتنگ : اندوهگین ، غمگین
ماشاءالله : آنچه خدا خواست
اسرارنامه : نام یکی از آثار عطار نیشابوری است
بدرقه : همراهی کردن مهمان هنگام رفتن ، مشایعت

اندک : کم
سرشناس : مشهور ، معروف
کاروانسرا : مهمان خانه ، محلی برای کاروان یا قافله مسافران که در آن استراحت می کنند
برخیز : بلند شو
رونق داشتن : خوب بودن وضع کسب و کار

حرفه : شغل ، پیشه ، کار
طبع : ذوق،استعداد
جویا : کنجکاو ، جستجوگر
اقامت گزیدم : در جایی ساکن شدم ، ماندم
کنج : گوشه

فروزان : تابان ، درخشان ، روشن
ذوق : شور و شوق ، علاقه
توانایی قریحه : ذوق و استعداد
عاجز : ناتوان ، درمانده
استعداد : آمادگی ، توانایی

مقصود : خواسته ، آرزو ، نیت
لبریز : پر،لبالب
دایر شدن : تشکیل شدن ، ایجاد شدن
سرمشق : الگو ، نمونه
فعّال : پرکار ، کوشا

فعّالیت : کوشش ، تلاش
مکتب : محل درس خواندن ، نام مدرسه در قدیم
پرشور : پر حرارت ، با هیجان
اجتماع : گروه ، جمعی از دسته های انسانی
از پس : از پشت

ابداع : نوآوری ، چیزی را از نو پدید آوردن ،ایجادکردن
بام : بالای ساختمان ، پشت بام
پشتکار : تلاش برای انجام کاری ،با علاقه کاری را پیگیری کردن
پند : نصیحت ، اندرز
سرگذشت : شرح حال

اراده : خواست ، میل ،تصمیم
صبر : شکیبایی ، بردباری
خشنود : راضی ، خوشحال ، شادمان
آیت : نشانه
هما : پرنده ای افسانه ای که سایه اش باعث سعادتمندی می شود

ابوالعجائب : پدر شگفتی ها
ماسوا : موجودات ، مخلوقات ، غیر از خدا
رخ : سیما ، صورت
مسکین : فقیر ، تهی دست
قسم : سوگند

کرم : لطف ، جوانمردی
بزرگواری نگین : سنگ قیمتی که روی انگشتر می گذارند
مدارا : با نرمی و ملایمت رفتار کردن
علم کند : معرفی کند ، برپا کند ، مشهور بسازد

معنی نثر های مهم درس عطار و جلال الدین محمد

صفحه ۷۴ فارسی ششم :

محمّد دلش برای کوچه های سمرقند تنگ میشد.
معنی: محمّد از دوری سمرقند ناراحت است و علاقه‌مند دیدن سمرقند می‌باشد.
آرایه ادبی: دلتنگ شدن: کنایه از آزرده و غمگین شدن

پایین صفحه ۷۵ فارسی ششم :

از دانش چه خواندهای و با خود چه داری؟
معنی: تو در زمینه‌ی علمی چه قدر مطالعه کرده‌ای؟ و با خود چه تجربه‌ی علمی به دست آوردی؟

شیخ لبخندی زد و گفت: «همهی ما جز اندکی نمیدانیم.»
معنی: شیخ خندید و گفت: همه‌‌ی ما مقدار کمی از دانش ها را می‌دانیم و انسان کاملی نیستیم.

لغات هم خانواده درس عطار و جلال الدین محمد

اذان: موذن
تعجب: عجب ، عجیب
شعر: شعرا ، شاعر ، اشعار
حفظ: محفوظ ، حافظ
درخشان: درخشش ، درخشنده
حساب: محاسبه، حسب، محاسبات
طول: طویل، طولانی
هیجان: مهیّج
زیارت: زائر، زوّار
تشکر: شکر، شاکر، مشکور
نسخه: منسوخ، ناسخ
عطّار: عطر، معطر
تمسخر: مسخره، سُخره
نفوذ: نافذ، منافذ، منفذ
تعجّب: عجیب، عجایب، عجب، متعجّب
بقا: باقی، بقایا، بقیّه
خلق: خالق، خلقت، مخلوق
اصرار: مُصِر

کلمات متضاد و مخالف درس عطار و جلال الدین محمد

بدرقه ≠ پیشواز
طولانی ≠ کوتاه
نخستین ≠ آخرین
اندک ≠ فراوان
غروب ≠ طلوع
خوشحال ≠ ناراحت
پیر ≠ جوان

کلمه های جدید املایی درس عطار و جلال الدین محمد

طولانی ، عطار ، جلال الدّین ، هیجان انگیز ، سمرقند ، دلتنگ ، اذان ، عادّی ، کاروان سرا ، فرصت ، نزدیک تر ، ماشاء‌الله ، بدرقه ، خوشحال ، مشغول

جواب سوال های درک مطلب درس عطار و جلال الدین محمد

سوال ۱) نویسنده‌ی کتاب «اسرارنامه» کیست؟

پاسخ: عطار نیشابوری

سوال ۲) چرا برای محمّد دیدار دانشمندان با پدرش جالب بود؟

پاسخ: چون با دانشمندان و افراد مشهور زیادی آشنا می شد و چیزهای زیادی از آنها یاد می گرفت. آنهایی که به دیدار پدرش می آمدند، همه دانشمند و معلم بودند و فرصت خیلی خوبی برای آموختن برای او بود.

سوال ۳) نظر نویسنده نسبت به «جلال الدین محمّد» چگونه است؟ عبارتی از متن بیابید که این نظر را نشان دهد.

پاسخ: شیخ هنگام رفتن به پدرش گفته بود: «مراقب محمّد باش. به خواست خدا، آینده‌ی درخشانی خواهد داشت. او به مقام بزرگی خواهد رسید».

سوال ۴) منظور عطار از اینکه گفت: « همه‌ی ما جز اندکی نمی دانیم » چه بود؟

پاسخ: منظور عطار این است که علم آنقدر گسترده و پیچیده است که حتی دانشمندان و حکیمان تنها قسمت کوچکی از آن را می دانند و به همین دلیل هیچ انسانی نیست که تمام علم را بداند. و هرچه در علم فرو می رویم می فهمیم که علم انسان در مقابل علم الهی مانند قطره ای می ماند در برابر دریا.

سوال ۵) به نظر شما چرا سفر برای انسان جالب و هیجان انگیز است؟

پاسخ: با سفر کردن، انسان می‌تواند با دقت بیشتری به نشانه‌های خداوند در طبیعت و سرزمین‌های دیگر نگاه کند و به عظمت آفرینش او پی ببرد که باعث تقویت ایمان می‌شود. همچنین، در سفر فرصت آشنایی با افراد جدید، فرهنگ‌های مختلف و مشاهده مکان‌های گوناگون از نزدیک فراهم می‌شود، که این تجربه‌ها به گسترش دیدگاه و شناخت انسان کمک می‌کند.